تحریم های علیه ایران از آغاز انقلاب تا کنون

پیشینه
نخستین 1 جامع سراسری علیه 1 در دوران معاصر، تحریم بریتانیا علیه ایران به منظور واکنش در برابر انتخاب دکتر محمد مصدق به وزارت بود که هدف ملیسازی صنعت نفت را دنبال میکرد.[۵][۶] اولین قطعنامه شورای امنیت علیه ایران در زمان نخستوزیری محمد مصدق و به منزلهٔ واکنش علیه ملی شدن صنعت نفت ایران صادر شد.[۷]آمریکا نیز در سال ۱۹۸۰ تحریمهای اقتصادی وسیعی را در واکنش به تصرف سفارت آمریکا در تهران علیه ایران وضع کرد.[۸]در سال ۱۹۹۵، بیل کلینتون رئیسجمهور وقت آمریکا اقدام به وضع تحریمهایی کرد که به موجب آن شرکتهای نفتی آمریکایی از سرمایهگذاری در طرحهای نفت و گاز ایران منع شده بودند؛ بر این اساس روابط بازرگانی با ایران نیز یکجانبه قطع گردید.[۹]انواع کلی تحریمهای ایراناین تحریمها از لحاظ فنی به ۴ گروه تقسیم میشوند که تصویب و لغو هر کدام سازوکار جداگانهای دارد. بخشی از دشواری مذاکرات ایران و گروه ۱ ۵ هم دربارهٔ چگونگی لغو همین تحریم هاست. ایران در برخی از موارد با شکایت از تحریمهایِ صورت گرفته موفق شده حکمِ لغو آنها را از دادگاه اتحادیه اروپا بگیرد. لغو تحریم از طریقِ شکایت در دادگاه گرچه میتواند آرام آرام رویهای در این زمینه ایجاد کند اما روند لغو تحریمها از این روش بسیار زمان بَر و هزینه ساز و با نتیجهای غیرقابل تضمین است.تحریمها بر اساس بخش و مرجع تحریمکننده[۲۷]بخشهاآمریکا (۱۹۹۵) اتحادیه اروپا (۲۰۰۷)سازمان.ملل(۲۰۰۶/۲۰۱۶)صنایع موشکی/تسلیحات نظامی تحریم است تحریم است برداشته شده. سپاه پاسداران تحریم است تحریم است برداشته شده. فناوری هستهای تحریم است تحریم است برداشته شده. انرژی/صنعت نفت تحریم است تحریم است برداشته شده. خدمات بانکداری تحریم است تحریم است برداشته شده. بانک مرکزی تحریم است تحریم است برداشته شده. صنایع کشتیرانی تحریم است تحریم است برداشته شده تجارت بینالمللی تحریم است تحریم است برداشته شده. صنعت بیمه تحریم است تحریم است برداشته شده. معامله شرکتهای خارجی باایران تحریم است.فلزات و معادن ایران تحریم است.تحریمهای شورای امنیت سازمان مللپس از رئیسجمهور شدن محمود احمدینژاد و بهدنبال شدّت گرفتن اختلافات بین ایران و کشورهای عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، دو قطعنامهٔ تحریمی علیه ایران وضع گردید.[۲۸]این تحریمهای شورای امنیت علیه ایران برگرفته از فصل هفتم منشور سازمان ملل هستند، که در آن صحبت از �تهدید یا نقض صلح در جهان� به میان آمدهاست.[۲۹] اصل ۴۲ فصل هفتم این اجازه را میدهد که برای تضمین صلح، تصمیمهای ویژه گرفته شود، حتّی اگر احتیاج به متوسّلشدن به نیروی نظامی باشد.[۳۰] پس از اِعمال دور چهارم تحریمهای شورای امنیت علیه ایران، کشورهای ایالات متحده آمریکا و کشورهای عضو اتحادیه اروپا تحریمهای یک جانبهٔ فراتر از قطعنامه تصویب شده را نیز علیه ایران اعمال کردند.[۳۱]پروندهٔ ایران در تاریخ هجدهم اسفند ۱۳۸۴مطابق با هشتم مارس ۲۰۰۶ از سوی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شورای امنیت ارجاع شد. شورای امنیت تاکنون شش قطعنامه علیه پروندهٔ اتمی ایران تصویب کرده که چهار قطعنامهٔ آن حاوی تحریمهای تازه بودهاست. قطعنامههایی که شورای امنیت تاکنون دربارهٔ برنامه اتمی ایران صادر کرده، ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد است که به مسئولیت سازمان در مواجهه با تهدید علیه صلح جهانی میپردازد. این مصوبات برای تمامی اعضای سازمان ملل لازمالاجراست. در هنگام تصویب هر کدام از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل، کمیتههای تحریم تشکیل شدهاند که کارشان بررسی این است که چه کسانی و به چه طریقی هدف این تحریمها خواهند بود. تا زمانی که پرونده اتمی ایران از شورای امنیت خارج نشده باشد، کمیتهٔ تحریمها همچنان به کار خود ادامه خواهد داد و فهرست خود را به روز خواهد کرد. در صورت حل و فصل پروندهٔ اتمی ایران و توافق جامع با گروه ۱ ۵، اعضای دائم شورای امنیت با طرح قطعنامهای در شورا، درخواست لغو تحریمها را مطرح و سپس با تصویب آن، پرونده ایران را از دستور کار شورا خارج میکنند.تحریم های اتحادیه اروپاشورای وزیران اتحادیه اروپا تاکنون تحریمهای متنوع و متعددی را علیه برنامهٔ اتمی ایران به صورت مصوبههای مستقل از هم تصویب کردهاست. تحریمهای اتحادیه اروپا همه کشورهای عضو را ملزم به رعایت آن میکند. اولین تحریم اتحادیه اروپا علیه برنامه اتمی ایران بر مبنای تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، بهمن سال ۱۳۸۶ (فوریه ۲۰۰۷) تصویب شد. اعمال برخی محدودیتها در ارسال قطعات، تجهیزات و فناوریهایی به ایران که میتوانست در گسترش فناوریهای موشکی و اتمی کاربرد داشته باشد، هدف اولین دور از تحریمهای اتحادیهٔ اروپا بود. این محدودیتها در سالهای بعد به حمل و نقل هوایی و دریایی، معاملات بانکی، فروش نفت و سرمایهگذاری در صنایع نفت و گاز ایران گسترش یافت و تجهیزات و فناوریها، اشخاص و شرکتهای مورد تحریم بیشتری را شامل شد. در صورت توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱ ۵، مسئول سیاست خارجی اتحادیه به همراه سه کشور اروپایی حاضر در مذاکرات (بریتانیا، فرانسه و آلمان) متعهد به لغو تحریمها میشوند. لغو تحریمها از سوی شورای وزیران اتحادیه اروپا با تصویب طرحی در این شورا انجام میشود.روز دوشنبه ۲۳ فروردین اتحادیه اروپا هشت تن از فرماندهان سپاه پاسداران، بسیج و پلیس ایران را به دلیل نقض حقوق بشر و سرکوب اعتراضات سال ۹۸ تحریم کرد. تحریمها شامل حسین سلامی فرمانده سپاه پاسداران، غلامرضا سلیمانی رئیس سازمان بسیج مستضعفین، محمد پاکپور فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران، حسن کرمی فرمانده یگانهای ویژه ناجا، حسین اشتری فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی، غلامرضا ضیایی رئیس زندان اوین، حسن شاهوارپور فرمانده سپاه ولیعصر خوزستان و لیلا واثقی فرماندار قلعه حسن خان میشود.[۳۲]تحریمهای یک جانبه دولتهاآمریکا، بریتانیا، کانادا سه کشور اصلی اند که دولت آنها به پیروی از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل، تحریمهای یکجانبهای را علیه برنامه اتمی ایران به تصویب رساندهاند. از حیث تنوع و گستردگی، تحریمهای آمریکا علیه ایران یکی از وسیعترین تحریمهای تصویب شده یک جانبه علیه یک کشور است. به دلیل ارتباطات وسیع سیاسی و تجاری با کشورهای مختلف جهان، آمریکا بسیاری از تحریمهای یک جانبه اش علیه ایران را توانسته عملاً به دیگر کشورها تسری دهد. برای مثال برخی از شرکتهایی که عمده سهام آنها متعلق به شرکتها یا سرمایهگذاران آمریکایی است، هم عملاً مجبور به پیروی از تحریمهای آمریکا شدهاند. همچنین، بسیاری از کشورها و شرکتهای خارجی نیز از بیم اقدامات تلافی جویانه آمریکا، از جمله محدودیت دسترسی آنها به امکانات و تسهیلات مالی و تجاری آمریکایی، به درجات مختلف از این تحریمها تبعیت کردهاند.اقدامهای لازم برای لغو این تحریمها باید در نهادهای تصمیم گیرنده این کشورها و در سطح ریاست جمهوری یا بالاترین مقام اجرایی کشور انجام شود. در صورت توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱ ۵، تحریمهای دولتهای بریتانیا و آمریکا که صرفاً مربوط به برنامه اتمی ایران است، لغو میشود. به دلیل گستردگی تحریمهای صورت گرفته آمریکا علیه ایران طی ۳۵ سال گذشته یکی از مشکلات، شناسایی تحریمهای اتمی از دیگر تحریمهایی است که به دلایل دیگر در این سه دهه وضع شدهاست. تحریمهایی که از سوی وزارت خارجه، وزارت خزانه داری و وزارت انرژی و نهایتاً کاخ سفید به اجرا گذاشته شده، با فرمان و مصوبه مقامهای دولتی قابل لغو است و به نسبت تحریمهای شورای امنیت، اتحادیه اروپا و تحریمهای کنگره، پیچیدگی کمتری دارد. تحریمهای بریتانیا علیه ایران هم توسط دولت این کشور و نه پارلمان تصویب شده و لغو آن با تصمیم دولت امکانپذیر است.تحریمهای کنگره آمریکادشوارترین بخش در لغو تحریمها علیه برنامه اتمی ایران مربوط به تحریمهای کنگره است. لغو این تحریمها تصویب همزمان مجلس نمایندگان و نمایندگان مجلس سنا را لازم دارد که در اختلافات تندروهای جمهوریخواه با باراک اوباما، رئیسجمهور از حزب دموکرات، میتواند اجرای تعهد دولت آمریکا برای لغو تحریمهای اتمی علیه ایران را بسیار دشوار کند. در صورت تصویب توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱ ۵، دولت آمریکا متعهد به لغو تحریمهای دولتی میشود اما بر اساس قوانین این کشور، دولت اختیاری دربارهٔ تحریمهای کنگره نخواهد داشت و صرفاً میتواند به مدت شش ماه اجرای آنها را به تأخیر بیندازد.این به معنای آن است که در صورت تغییر رئیسجمهور (فرض کنید رئیسجمهور بعدی آمریکا از حزب جمهوریخواه و وعدههای انتخاباتی او ضرورتاً هماهنگ با تعهد دولت اوباما نباشد) تضمینی برای اجرای دقیق تعهدات دولت قبلی آمریکا بر مبنای توافق جامع اتمی با ایران وجود نخواهد داشت؛ مثلاً دولت بعدی میتواند ضرورتاً اجرای تحریمها را هر شش ماه یک بار به تعویق نیندازد یا �قانون تحریم ایران� را که کنگره وضع کرده و دسامبر ۲۰۱۶ منقضی میشود دوباره تمدید کند. در حال حاضر یکی از موضوعات مورد مذاکره ایران و آمریکا حل و فصل این بخش از مشکلات است، نمایندگان دولت آمریکا معذورات قانونی خود را مطرح میکنند و نمایندگان دولت ایران میگویند این مشکل داخلی آمریکا است که دولت این کشور باید راه حل آن را پیدا کند.تحریمهای علمیسند مربوط به لغو بعضی از تحریمهای مربوط به وسایل الکترونیکی و خدمات اینترنتیرایانهدر قوانین تجارت جهانی، ابررایانههای قویتر از ۱۹۰ میلیارد عمل در ثانیه به عنوان کالاهایی راهبردی (و دارای پتانسیل بهکار برده شدن در محاسبات شبیهسازیهای هستهای) محسوب میشوند، و لذا فروش آنها به کشورهایی مثل ایران شامل تحریم است.فیلترینگ آیپی ایرانیمقالهٔ اصلی: فیلترینگ معکوسدر سال ۲۰۱۷ سایت آموزش از راه دور محبوب coursera برای ایرانیان تحریم شد.امکان دریافت فایلهای نرمافزاری شرکتهایی مانند NVIDIA, AMD, Adobe, AVG, AVAST, Symantec, McAfee ,MATLAB برخی از خدمات گوگل، برخی از خدمات مایکروسافت، و Oracle از درگاه اصلی این شرکتها توسط آی پیهای ایران امکانپذیر نیست و علاوه بر بسته شدن این سایتها توسط خود این شرکتها در ایران، برخی از این شرکتهای فناوری و تکنولوژی، سرور مادر خود را نیز به روی ایرانیان بستهاند.تحریم خدمات هاستینگ و دامین بر روی هر کسی که ساکن ایران میباشد یکی دیگر از جمله تحریمهایی بود که بر ساکنین سرزمین ایران اعمال شد.[۳۳]پزشکی و آزمایشگاهیبنابر قوانین ایالات متحده آمریکا تجهیزات پزشکی-آزمایشگاهی مشمول تحریم اعمال شده بر دولت ایران نمیشوند، این قانون در مورد قطعات و نرمافزارهای مورد نیاز برای راهاندازی و عیبیابی دستگاهها و تجهیزات پزشکی نیز صادق است البته صدور بعضی از تجهیزات خاص پزشکی و آزمایشگاهی به ایران که گمان میرود استفاده چندگانه داشته باشند نیاز به مجوز دارد.[۳۴] از جمله تجهیزات پزشکی قابل اشاره که صدور آن به ایران منوط به اخذ اجازه از دفتر کنترل سرمایههای خارجی دولت آمریکاست:[۳۵]ژنراتور اکسیژنپمپهایی با نرخ جریان بیش از ۱ لیتر/ثانیهتجهیزات تصویربرداری پزشکی:دوربینهای گاماتصویربردارهای دارای مفسر حس لامسه تجهیزات دمانگاری تجهیزات آزمایشگاهی:سنجشگرهای فلوئورمیکروسکوپهای فلورسانس میکروسکوپهای کانفوکال تجهیزات کروماتوگرافی ماشینهای واکنش زنجیرهای پلیمرازطیفسنجهای رنگتابی دورانی شیشه آلات آزمایشگاهی ساخته شده از بوروسیلیکاتآتوکلاوهای بزرگتر از ۲۰ لیترفریزرهایی با قابلیت رسیدن به دمای منفی ۸۰ �Cسیستمهای ضدعفونیکننده که از این مواد شیمیایی استفاده میکنند:بخار هیدروژن پراکسیدبخار پارافرمال دهیدبخار اتیلن اکسایدایزوپروپیل الکل با خلوص بالادانشگاههادر بهمن ۱۳۹۷ منصور غلامی وزیر علوم و تحقیقات و فناوری ایران از تحریم برخی دانشگاههای داخلی ایران توسط برخی کشورها به دلیل فعالیت علمی در عرصه انرژی هستهای خبر داد. به گفته او هر دانشگاه داخلی ایران که در زمینه فیزیک هستهای فعالیت کرده یا مقالاتی را که نشان از یک دستاورد خوب علمی است چاپ کرده باشد، در لیست تحریمهای بینالمللی قرار گرفتهاست؛ که بر این اساس دو دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه شهید بهشتی به دلیل فعالیت در این عرصه تحریم شدهاند.[۳۶]تحریمهای بینالمللی در دولت دهم (احمدینژاد)ویرایشلیست بر اساس این منبع است.[۱۱۰]سال تاریخ اعمال تحریم نهاد/ کشور تحریم کننده جزئیات تحریم سال ۱۳۸۹ ۱۹ خرداد شورای امنیت سازمان ملل ایران نبایستی نفعی در هیچ فعالیت اقتصادی در یک کشور دیگر شامل، استخراج معدن اورانیوم، تولید یا استفاده از مواد و فناوری هستهای کسب نماید.تمام دولتها باید از ارائه، فروش یا انتقال تانکهای جنگی، وسایل نقلیه زرهی، سیستمهای توپخانهای کالیبربالا، هواپیماهای نظامی، بالگردهای تهاجمی، کشتیهای جنگی، موشک یا سیستمهای موشکی جلوگیری کنند.دولتها باید تمام اقدامات لازم را برای جلوگیری از انتقال فناوریها یا مساعدتهای تکنیکی مربوط به موشکهای بالستیک قادر به حمل تسلیحات هستهای، را اتخاذ نمایند.همچنین قطعنامه مشتمل بر مقرراتی برای کمک به قطع استفاده ایران از نظام مالی بینالمللی است. علیالخصوص بانکهای ایرانی که ممکن است برای تأمین مالی فعالیتهای اشاعه و هستهای مورد استفاده قرار گیرند.قطعنامه به دولتها در رابطه با ارتباط بالقوه میان درآمدهای بخش انرژی ایران و فناوریهای مربوط به انرژی و اشاعه هشدار داده و پانلی را برای کمک به نظارت و تضمین اجرای تحریمها تأسیس مینماید.۲۴ دیایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا در اقدامی ۲۴ شرکت کشتیرانی بینالمللی را بعلت تجارت با ایران تحریم کرد.۷ آبانایالات متحده آمریکاایالات متحده آمریکا تحریمهای جدیدی را علیه ۳۷ شرکت اروپایی و ۵ نفر از شهروندان ایرانی که گفته میشود در بخش کشتیرانی ایران فعالیت دارند، اعمال کردهاست.۸ خردادمجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکامجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا لایحه تحریم آندسته از شرکتهایی که با ایران معاملات تجاری دارند را به تصویب درآورد.۲۷ خردادایالات متحده آمریکااین تحریمهای ایالات متحده آمریکا دربرگیرنده "پست بانک ایران" میشود و وزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا همچنین اقداماتی را علیه چندین شرکت کشتیرانی ایران اتخاذ کردهاست و ۲۲ شرکت نفتی، انرژی و بیمه که توسط دولت ایران اداره میشود و در ایران و بخشهای مختلف جهان از جمله لندن، سنگاپور و دبی فعالیت میکنند را مورد هدف قرار دادهاست.سال ۱۳۹۰۳ بهمناتحادیه اروپاکشورهای عضو اتحادیه اروپا در راستای اعمال فشار بیشتر بر ایران برای صرفه نظر کردن از برنامه هسته ای خود، با اعمال تحریم تدریجی بر نفت ایران و بانک مرکزی موافقت کردند. طبق توافق اعضای اتحادیه اروپا، از این پس انعقاد هرگونه قرارداد جدید از سوی کشورهای عضو اتحادیه اروپا با بخش نفتی ایران ممنوع خواهد بود و تمامی قرارداهای جاری میان اروپا و بخش نفت ایران نهایتاً تا اول ژوئیه لغو خواهد شد.۱۰ اسفندایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا بانک دوبی را به خاطر آنچه کمک به ایران در راستای فرار از تحریمهای بینالمللی خواندهاست، تحریم کرد.۴ بهمنایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا در اقدامی پس از تصویب تحریمهایی علیه بانک مرکزی ایران، تحریمهایی را علیه بانک تجارت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد.۲۸ بهمنایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا در اقدامی وزارت اطلاعات ایران را بخاطر حمایت از دولت سوریه در لیست تحریمهای ایالات متحده آمریکا قرار داد. طبق این تحریمها، داراییهای وزارت اطلاعات ایران توقیف شده و به مقامات این وزارتخانه برای سفر به ایالات متحده آمریکا روادید داده نمیشود.۱۱ دیایالات متحده آمریکاباراک اوباما تحریم بانک مرکزی ایران را امضا کرد. بر این اساس، شرکتهای خارجی را که با بانک مرکزی ایران دست به معامله بزنند، مشمول جریمه خواهند شد.۱۰ آذراتحادیه اروپااتحادیه اروپا در اقدامی، بیش از ۱۸۰ شرکت و شخصیت ایرانی را در فهرست تحریمهای خود قرار داد. علت این تحریمها مخالفت ایران با خواستههای بینالمللی برای توقف برنامه هسته ایش خوانده شدهاست.۲۲ آذرایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا طی بیانیه ای اعلام کرد که دو مقام نظامی ایران "حسن فیروز آبادی" رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح و "عبدالله عراقی" جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه را تحت تحریم قرار دادهاست.۳۰ آذرایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا روز گذشته اعلام کرد که اقدامات تحریمی علیه ایران در زمینه ۱۰ شرکت کشتیرانی اعمال خواهد شد.۲۷ مهرانگلیس و کانادا ،کانادا و انگلیس در اقدامی ۵ تبعه ایرانی را در ارتباط با ترور سفیر عربستان در واشینگتن تحت تحریم قرار دادند. این پنج نفر شامل "منصور ارباب سیار"، ۵۶ ساله، شهروند ایالات متحده آمریکا که دارای پاسپورت ایرانی است و "غلام شکوری" عضو نیروی سپاه قدس، داراییهای "حامد عبداللهی" افسر ارشد سپاه قدس، "عبدالرضا شهلایی" و "قاسم سلیمانی" از فرماندهان سپاه قدس هستند.۲ دیسوئیسسوئیس اعلام کرد که داراییهای ۱۸۰ شخص حقیقی و شرکت را مسدود میکند. ۲ شهریوراتحادیه اروپااتحادیه اروپا سپاه قدس ایران را بخاطر پشتیبانی از حکومت سوریه در سرکوب معترضان، تحریم کرد. این اتحادیه نام ۱۵ فرد و ۵ نهاد را از جمله سپاه قدس را در فهرست تازه تحریمهای خود در ارتباط با وقایع سوریه قرار دادهاست.۲ تیرایالات متحده آمریکاایالات متحده آمریکا تحریمهایی را علیه شرکت "ایران ایر" اعمال کرد و ایالات متحده آمریکاییها را از انجام هرگونه معامله با این شرکت هواپیمایی منع کرد.۳ تیرایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا بزرگترین شرکت حمل و نقل هوایی ایران (ایران ایر) و یکی از مهمترین اپراتورهای کشتیرانی در بنادر ایران را تحریم کرد.۳ تیراتحادیه اروپااتحادیه اروپا ۳ تن از فرماندهان سپاه پاسداران 1 اسلامی را به اتهام دخالت در امور داخلی سوریه در لیست تحریمهای خود قرار داد. بر این اساس حسابهای این افراد مسدود و ورودشان به خاک اتحادیهٔ اروپا ممنوع شدهاست. "محمد علی جعفری"، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، "قاسم سلیمانی" و "حسین طائب" در فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا قرار گرفتند.۶ تیراسرائیلاسرائیل برخی شرکتها را برای قطع تجارت آنان با ایران تحریم و اعلام کرد با این اقدام ایران را تحریم کردهاست.۹ تیرایالات متحده آمریکااسماعیل احمدی مقدم فرمانده نیروی انتظامی و احمد رضا رادان معاون وی بخاطر کمک به سوریه، در لیست تحریم قرار گرفتهاند.۲۳ فروردیناتحادیه اروپاوزیر امور خارجه انگلیس گفت اتحادیه اروپا با اعمال تحریم بر ۳۲ مقام ایرانی به دلیل نقض حقوق بشر، موافقت کردهاست.سال ۱۳۹۱۲۳ فروردیناتحادیه اروپاوزیران امور خارجه ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در اجلاس خود در بروکسل تصمیم گرفتند واردات نفت از ایران به کشورهای اروپایی را تحریم کنند.۲۳ تیرایالات متحده آمریکا۵۰ شرکت و مؤسسه مالی ایران با هدف مقابله با برنامه موشکهای بالستیک ایران مورد تحریم قرار گرفت. این موسسات از وزارت دفاع ایران، نیروهای مسلح و سازمان صنایع فضایی ایران، شرکت خطوط کشتیرانی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هستند. علاوه بر آن، "شرکت نفتکش ملی ایران" به همراه ۵۸ کشتی و ۲۷ مؤسسه و نهاد وابسته به آن در میان این تحریمها قرار دارند.۵ فروردیناتحادیه اروپاوزیران خارجه اتحادیه اروپا ۱۸ نام جدید را در "لیست سیاه" ایران گنجاندهاند. ورود این افراد به اتحادیه اروپا ممنوع است و حسابهای بانکی آنها در این اتحادیه نیز توقیف میشود.۹ فروردینایالات متحده آمریکایک شرکت هواپیمایی و سه تن از فرماندهان نظامی ایرانی در فهرست تحریمهای ایالات متحده آمریکا قرار گرفتند.۲۱ اسفنداتحادیه اروپاوزرای خارجه اتحادیه اروپا ضمن تمدید تحریمهای علیه مقامات ایرانی، نام ۹ شخصیت ایرانی دیگر را نیز به لیست سیاه خود اضافه کردند. افرادی که نام آنها در این لیست باشد، از ورود به کشورهای عضو اتحادیه اروپا منع شده و حسابهای آنها در بانکهای اروپایی مسدود میشود. ۱۸ بهمنایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و �عزتالله ضرغامی� رئیس آن را تحت تحریمهای خود قرار داد.۱ دیسازمان مللشورای امنیت سازمان ملل متحد ۲ شرکت ایرانی را به اتهام آنچه صادرات تسلیحات به سوریه خوانده شده، تحریم کرد.۱ دیایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا ۴ شرکت و یک شهروند ایرانی دیگر را به اتهام ارتباط با برنامه هسته ای و موشکهای بالستیک ایران در لیست تحریمهای خود قرار داد.سال ۱۳۹۲۱۰ خردادایالات متحده آمریکا۸ شرکت پتروشیمی تحت تحریمهای ایالات متحده آمریکا قرار گرفتند. این نخستین بار است که واشینگتن صنعت پتروشیمی ایران را تحریم میکند و منبع گستردهای از درآمدهای خارجی ایران پس از نفت را هدف قرار دادهاست.۲۰ اردیبهشتایالات متحده آمریکاوزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا یک بانک مشترک ایران و ونزوئلا را تحریم کرد.تحریمهای ایران به منظور جلوگیری از تولید سلاح هستهایقدرتهای دنیا جهت توقف در پیشرفت برنامه اتمی ایران تحریمهایی علیه ایران شکل دادند. به گفتهٔ کارشناسان، این تحریمها بر برنامه اتمی ایران تأثیرگذار نبودهاست، بلکه تأثیرات منفی بر اقتصاد ایران گذاشتهاست.[۱۰][۱۱]این تحریمها در زمینههای اقتصادی، علمی، سیاسی، فروش سلاح و مهمات میباشد.[۱۲] از جمله تأثیرگذارترین این تحریمها میتوان به تحریم صادرات نفت ایران و بانک مرکزی ایران اشاره کرد که اقتصاد تکمحصولی ایران (نفت) و نقش بانک مرکزی ایران در وصول درآمد سهم حاصل از فروش نفت ایران به کشورهای جهان را هدف گرفتهاست. با توجه به تحریم هر دو بخش نامبرده، اقتصاد ایران دچار مشکل جدی شدهاست.[۱۳] ایالات متحده پیش از سال ۲۰۰۷ مدتها بود[چه زمانی؟] که صادرات دارو، مواد غذایی و محصولات کشاورزی به ایران را از لیست تحریمها خارج کرده بود[۱۴] از این رو سیگار در فهرست تحریمها قرار نداشت. طی گزارشی در سال ۲۰۰۷ ایران سومین مصرفکننده سیگار آمریکایی در دنیا بودهاست و سال ۲۰۰۵ ادارهٔ آمار آمریکا اعلام کرد که ۱۰۰ میلیون دلار از کالاهای صادراتی به ایران سیگار بودهاست.[۱۴] آبان ۱۳۹۱ رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران از تحریمهای دارویی وضع شده جدید علیه ایران صحبت کرد.[۱۵][۱۶][۱۷] بهمن ۱۳۹۲ عباس عراقچی معاون امور حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه از لغو تحریم دارو و مواد غذایی خبر داد.[۱۸][۱۹][۲۰] برخی خبرگزاریهای ایران مدعی شدند که تحریم دارو و مواد غذایی حدوداً از سال ۱۳۹۰ به بعد در حالی صورت گرفتهاست که سیگار تحریم نبودهاست.[۲۱] این در حالی است که وزارت خزانهداری ایالات متحده در آبان ۱۳۹۰ تحریم دارو، تجهیزات پزشکی و مواد غذایی برای انسانها و حیوانات علیه ایران را از فهرست تحریمها حذف کرده بود و دقیقاً تعیین شده بود که مواد غذایی شامل سیگار، آدامس و مشروبات الکلی نمیشود بدین معنی که سیگار در فهرست تحریمها بودهاست اما تجهیزات پزشکی و مواد غذایی نبودهاند.[۲۲]مقامهای دولت آمریکا تحریمهای اعمال شده علیه ایران را سختترین و فلجکنندهترین تحریمها در طول تاریخ تمدن انسان نامیدهاند.[۲۳][۲۴][۲۵][۲۶]تحریمهای ایران پس از خروجِ آمریکا از برجامدر ۹ می ۲۰۱۸ (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷)، چند روز پس از مقدمه سازی ناتانیاهو نخستوزیر وقت اسرائیل، رئیسجمهور جمهوریخواه آمریکا دونالد ترامپ اعلام کرد که آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک ۵ ۱ (برجام) خارج میشود.ترامپ که از زمانِ انتخاباتِ ریاست جمهوری آمریکا منتقد این توافق بود، ۱۸ اردیبهشت، ضمنِ انتقادِ صریح از سیاستهای منطقهای ایران و حمایت آن کشور از تروریسم، گفت این رفتار بیثباتکننده ایران، پس از توافق هستهای، شدیدتر شدهاند و آمریکا گروگانِ این مسائل نخواهد شد.رئیسجمهوری آمریکا میگوید جمهوریِ اسلامیِ ایران به توافق پایبند نبودهاست. بر اساسِ بندی از قطعنامه ۲۲۳۱ که بعد از توافق هسته ای در شورای امنیت تصویب شد، جمهوری اسلامی ایران از آزمایشِ موشکِ بالیستیک با قابلیتِ حمل کلاهکِ اتمی منع شدهاست. با این حال، ایران در دو سالِ اخیر، چندین آزمایش موشک بالیستیک داشتهاست و موشکهایِ ایران، در دستِ برخی از گروههایِ تروریستی و شورشیِ منطقه دیده شدهاند.وی ضمنِ اعلامِ خروج واشینگتن از توافق ۲۳ تیر ۱۳۹۴ بینِ شش قدرتِ جهانی عضو گروه ۱ ۵ با ایران، خاطر نشان کرد که آمریکا با متحدان خود مذاکره میکند تا به یک تصمیم جدیدی برایِ جلوگیری از جاه طلبیِ مخربِ ایران برسد.طبق برنامه اعلامی او، پس از ۹۰ روز تنفس و فرصت برای تجار و فعالان اقتصادی بخش اول تحریمها و پس از ۱۸۰ روز بخش دوم و پایانی تحریمها بر ایران اعلام میشود و سرمایهگذاران و فعالانی که در دوره برجام واردِ عرصه اقتصاد ایران شدهاند، باید از این کشور خارج شوند.دوره ۹۰ روز در ۴ اوت ۲۰۱۸ (۱۳ مرداد ۹۷) به پایان رسید و تحریمهای مربوط به هسته ای به صورت زیر احیا شدند:تحریمهای مربوط به خرید یا اکتساب اسکناسهای دلار آمریکا توسط حکومت ایران؛تحریمهای مربوط به تجارت ایران با طلا یا فلزات گرانبها؛تحریمهای مربوط به فروش، عرضه، تأمین یا نقل و انتقال گرافیت، فلزات خام و نیمه ساخته مانند آلومینیوم و فولاد و صادرات یا نرمافزار برای یکپارچهسازی فرآیندهای صنعتی به ایران؛تحریمهای مربوط به معاملات خرید یا فروش ریال ایران یا نگهداری حسابها و وجوه عمدهای که در خارج از خاک ایران بر پایه ریال ایران نگهداری میشوند.تحریمهای مربوط به خرید، پذیرهنویسی یا تسهیل معاملات دیون حاکمیتی ایران؛ وتحریمهای بخش خودروسازی ایران. علاوه بر این، بعد از گذشت این دوره ۹۰ روزه، دولت آمریکا مجوزهای برجامی صادر شده برای رفع تحریمهای اولیه زیر را لغو خواهد کرد:مجوز واردات فرش و مواد غذایی از مبدأ ایران به آمریکا و برخی مبادلات مالی مرتبط با آنها ذیل مجوزهای مربوط به �قانون تحریمها و مبادلات ایران�فعالیتهای انجامشده وفق مجوزهای صادر شده برای صادرات و بازصادرات هواپیماهای تجاری مسافربری و قطعات و خدمات مربوط به ایران؛ اشخاصی که بعد از رفع تحریمهای آمریکا علیه ایران وفق برجام وارد فعالیتهای بالا شدهاند بایستی برای اجتناب از قرار گرفتن در فهرست تحریمهای آمریکا تا ۴ اوت ۲۰۱۸ این فعالیتها را به تدریج کاهش دهند. از جمله مهمترین قراردادهایی که در این فهرست لغو قرار میگیرد، فروش هواپیما به ایران است. پس از توافق هستهای، شرکت بوئینگ قراردادی به ارزش ۲۰ میلیارد دلار برای فروش بیش از ۱۰۰ فروند هواپیمای مسافربری با ایران امضا کرده بود.پس از پایان ۹۰ روز از اعمال این تحریمها (۱۸۰ روز از خروج از برجام) در تاریخ ۴ نوامبر ۲۰۱۸ (۱۳ آبان ۹۷) تحریمهای زیر نیز اعمال میشود:تحریم معامله با بخشهای کشتیرانی و کشتیسازی ایران و عاملان بنادر شامل شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، خطوط کشتیرانی جنوب و وابستگان به آنها؛تحریم مربوط به معامله با شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی نفتکش ایران، شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) و از جمله خریداری نفت، محصولات نفتی یا محصولات پتروشیمی از ایران؛تحریمهای مربوط به مبادلات موسسات مالی خارجی با بانک مرکزی ایران و موسسات مالی ایرانی که به موجب بند ۱۲۴۵ قانون اختیارات دفاع ملی برای سال مالی ۲۰۱۲ در فهرست تحریم قرار گرفتهاند؛تحریمهای مرتبط با ارائه خدمات پیامرسانی مخصوص مالی به بانک مرکزی ایران و دیگری موسسات مالی ایران که در بند ۱۰۴ قانون CISADA دربارهٔ آنها توضیحات لازم آمدهاست؛تحریمهای مربوط به ارائه خدمات پذیرهنویسی، بیمه یا بیمه اتکایی وتحریمهای مربوط به بخش انرژی ایران.علاوه بر این، حداکثر تا تاریخ ۵ نوامبر ۲۰۱۸، دولت آمریکا تحریمها علیه افراد خارجشده از �فهرست افراد ویژه مشخص شده و بلوک شده� (SDN) و سایر فهرستها را بار دیگر اعمال خواهد کرد.[۱۲۲][۱۲۳]تحریمهای بعد از ۱۴ آبان ۱۳۹۷آمریکا روزِ دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷ (۵ نوامبر ۲۰۱۸) رسماً دورِ جدید تحریمهای جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد. پمپئو وزیر دفاع آمریکا گفت: �تحریم در زمینههای انرژی، بانکی، حمل و نقل و صنایع کشتی سازی است. از زمانِ روی کار آمدنِ دولت ترامپ، ما دست به ۱۹ دور، تحریم زدهایم که ۱۶۸ نهادِ ایران را موردِ هدف قرار دادهاند. رژیم ایران میلیاردها دلار را از طریق بخشِ بانکیِ خود صرفِ سپاه پاسداران کردهاست. تحریمهایِ امروز، ۵۰ بانک ایران، بهعلاوه فروعِ خارجی و داخلی وابسته به آنها را که همگام با حمایتِ رژیم ایران از تروریسم بینالمللی و گسترش سلاحهای کشتار جمعی یا برآوردن زمینههای نقض حقوق بشر عمل میکنند، در بر میگیرند.� استیون منوچین وزیر خزانهداری ایالات متحده آمریکا نیز گفت: �از امروز صبح، ما تحریمهای کاملِ خود را علیه رژیم ایران آغاز میکنیم. این بخشی از ماکزیمم فشارِ اقتصادی بیسابقهای است که ایالات متحده علیه بزرگترین کشور حامیِ تروریسم در جهان به راه انداختهاست. تحریمهایِ امروز بیش از ۷۰۰ نفر، مؤسسه، هواپیما و صنایع موشکی را شامل میشود، که در جای خود بخشی از بزرگترین اقداماتی است که وزارتِ خزانهداری در یک روز علیه ایران انجام دادهاست. بیش از ۳۰۰ مورد تحریمها، اهداف جدیدی را در بر میگیرند، علاوه براین، ۱۰۰ مورد دیگر نیز آنهایی هستند که قبلاً در لیست تحریمها بودند و به خاطر برجام از لیست خارج شده بودند و اکنون مجدداً در لیست قرار میگیرند. این تحریمهای بسیار قدرتمند، همچنین سیستم بانکی، انرژی و کشتیرانی ایران را مستقیماً هدف قرار میدهد… اقدامات امروز ما، همچنین شناساییِ ۴۰۰ مورد، از جمله ۲۰۰ فرد و کشتی، در بخشِ انرژی و کشتیرانی ایران، ایران اِیر، هواپیمایی ملی ایران، بیش از ۶۵ هواپیما و شناسایی حدود ۲۵۰ نفر در ارتباط با داراییهای بلوکه شده که در لیست ویژه ملی قرار دارند و سازمان انرژی اتمی ایران را در بر میگیرند. کشورهای چین، هند، ایتالیا، یونان، ژاپن، کره جنوبی، تایوان و ترکیه از معافیت موقّتِ تحریم نفتی برخوردارند، و ایران از پولِ فروشِ نفت فقط برای داد و ستدهای انسان دوستانه و خرید کالاهایی که بهطور دوجانبه تحت تحریم نباشد، میتواند استفاده کُند. رهبران ایران باید فوراً حمایت خود از تروریسم را متوقف کنند و به فعالیتهایِ مخرّبِ خود در منطقه پایان دهند. آنها اگر خواهان برداشتن تحریمها هستند، باید تولید موشک هایِ بالستیک و مطامعِ هستهای خود را خاتمه دهند.�[۱۲۴]شبکه بانکی سوئیفت، ستون فقرات برای تبادلات مالی جهان، روز دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷ گفت که خدمات بانکی خود را به چندین بانک ایران، بعد از اینکه آمریکا تحریمهای اتمی علیه تهران را تجدید کرد به حالت تعلیق درآورده است.[۱۲۵] روز ۲۰ آبان ۱۳۹۷(۲۰ نوامبر ۲۰۱۸) استیون منوچین وزیر خزانه داری آمریکا گفت سوئیفت دادن خدمات به بانک مرکزی ایران را قطع و نهادهای مالی ایران را لیست گذاری خواهد کرد.[۱۲۶]شرکت امریکن اینترنشنال گروپ از فعالیتهای تجاریِ خارج میشود که در ایران بایک شرکتِ تابع به دست آورده بود. هم چنین، روز ۲ نوامبر۲۰۱۸، شرکت والیدوس هلدینگ یک شرکتِ بیمه در برمودا که شرکت امریکن اینترنشنال گروپ آن را به ارزش ۵٫۵۶ میلیارد دلار در ماه ژوئیه به دست آورده بود، پوشش بیمه ایی را کاهش دادهاست که برای شرکتهای کشتیرانی که محمولههایِ به ایران و از ایران را تأمین میکردند.[۱۲۷]در ابتدای سال ۲۰۱۹، دو کشور آلمان و فرانسه، پروازهای شرکت هواپیمایی ماهان به مقصد این دو کشور را لغو کردند. علت این تصمیم، مسائل امنیتی و تحریمهای وضع شده علیه ایران اعلام شدهاند.[۱۲۸][۱۲۹][۱۳۰]�در روز چهارشنبه ۸ مه ۲۰۱۹ دونالد ترامپ، با صدور یک فرمان اجرایی صنایع فولاد، آهن، مس و آلومینیوم ایران را تحریم کرد. این فرمان به کشورهای دنیا هشدار میدهد که مجوز ورود فولاد و سایر فلزات ایرانی به بنادرشان �دیگر تحمل نمیشود.[۱۳۱]�دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا در روز جمعه ۱۷ خرداد ۱۳۹۸ مصادف با ۷ ژوئن ۲۰۱۹ طی بیانیهای اعلام کرد که ایالات متحده آمریکا �شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس� و ۳۹ زیرمجموعه و نمایندگیهای فروش آن در خارج از ایران را در فهرست سیاه قرار دادهاست. به گفته �استیون منوشین�، وزیر خزانهداری آمریکا این شرکت متهم به به همکاری با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و کمکرسانی مالی به این نهاد میباشد.[۱۳۲][۱۳۳]وزارت خارجهٔ آمریکا دستور تحریم بخش عمرانی ایران را صادر کرد پیش از این نیز این صنعت زیر عنوان حقوق بشری تحریم بود.[۱۳۴]روز ۵ تیر ۱۳۹۹ (۲۵ ژوئن ۲۰۲۰) دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانه داری آمریکا (OFAC) هشت شرکت صنایع فلزی، آلومینیوم و فولاد ایران را به فهرست سیاه تحریمهای خود اضافه کرد. تعدادی از این شرکتها با شرکت فولاد مبارکه اصفهان که از سال ۲۰۱۸ در لیست تحریمهای آمریکا قرار گرفتهاست، در ارتباط هستند. شرکت �بازرگانی فولاد تارا�، از زیرمجموعههای فولاد مبارکه مستقر در آلمان و سه شرکت زیرمجموعه بخش فروش فولاد مبارکه در امارات متحده عربی، همچنین شرکت جهان فولاد سیرجان، شرکت سنگآهن مرکزی ایران و شرکت فولاد متیل در این لیست قرار دارند. بر اساس تحریمهای جدید وزارت امور خارجه آمریکا، شرکت تجهیزات و مهندسی مستقر در چین و هنگکنگ هم به دلیل انتقال گرافیت به ایران هدف تحریم قرار گرفتهاست.[۱۳۵][۱۳۶]تمدید وضعیت اضطراری ملی آمریکا در رابطه با ایرانویرایشروز پنجشنبه، ۱۷ آبانِ ۱۳۹۷ (۸ نوامبر ۲۰۱۸)، دونالد ترامپ رئیسجمهورِ آمریکا �فرمانِ اجراییِ برقراریِ وضعیتِ اضطراری ملی در رابطه با ایران� را برای یک سالِ دیگر تمدید کرد. در متن اطلاعیه کاخ سفید آمدهاست که �روابط ما با ایران هنوز عادی نشدهاست و فرایندِ اجرای توافقات با ایران به تاریخ ۱۹ ژانویه ۱۹۸۱ ادامه دارد.� اشاره ترامپ به توافقنامه الجزایر است که ایران و آمریکا در پایان غائله گروگانگیری امضاء کرده بودند.[۱۳۷][۱۳۸]آمریکا دیگر امکانی برای اعمال محدودیتهای جدید علیه ایران نداردرابرت سی. اوبراین مشاور امنیت ملی کاخ سفید در ۴ آبان ۱۳۹۹ مدعی شد: یکی از مشکلاتی که ما با ایران و روسیه داریم این است که اکنون آنقدر تحریم علیه این کشورها اعمال کردهایم که فرصت و امکان بسیار کمی برای انجام هر کار دیگر و اعمال تحریم جدید را داریم.[۱۳۹]تحریم چهار فرد و شش شرکتروز سهشنبه ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰، آمریکا، چهار شخصیت حقیقی و شش شرکت را تحریم کرد:سید محمد بنیهاشمی چهرم (ایران)محمد سلطانمحمدی (ایران)سان شی مئی (تایوان)هوانگ چین هوا (تایوان)آرتین صنعت تابانهدا تریدینگناز تکنولوژیدس اینترنشنالپروما اینداستریسولتک اینداستریاین افراد و شرکتها متهم شدهاند که شبکهای برای تأمین کالاهای حساس مورد نیاز بخش نظامی ایران از جمله قطعات الکترونیکی ساخت آمریکا برای شرکت �صنایع مخابرات ایران�، که تحت تحریم ایالات متحده است، ایجاد کردهاند. شرکت صنایع مخابرات ایران سامانههای ارتباطات نظامی، قطعات الکترونیکی و پرتابگرهای موشک تولید میکند.[۱۴۰][۱۴۱]تحریمهای ۲۴ دی ۱۳۹۹وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا در ۲۴ دی ۱۳۹۹، سه تن و ۱۶ نهاد جمهوری اسلامی را تحریم کرد:[۱۴۲]نهادها:شرکت تولید نیروی برق آبادانآستان قدس رضویمؤسسه دانش بنیان برکتشرکت کمباین سازی ایرانشرکت گسترش الکترونیک مبین ایرانمؤسسه حسابرسی مفید راهبرشرکت مسکن و عمران قدس رضویشرکت معادن قدس رضویشرکت کاشی سنتی قدس رضویشرکت کارگزاری بورس اوراق بهادار رضویسازمان اقتصادی رضویشرکت فناوری اطلاعات و ارتباطات رضویشرکت توسعه نفت و گاز رضویشرکت مدیریت زنجیره تأمین رضویشرکت شهاب خودروشرکت توسعه حفاری تدبیرافراد:میرجیراش المحمداوی (ابو فدک المحمداوی)؛ نایب رئیس سازمان �الحشد الشعبی�حمد مرویمحمد مخبردر بیانیهٔ وزارت خزانهداری آمریکا اطلاعات شرکتهای زیر-که پیشتر تحریم شده بودند- نیز به روزرسانی شد:ستاد اجرایی فرمان امام شرکت پتروشیمی قائد بصیرشرکت نفت پارس سهامی عامشرکت توسعه صنعت نفت و گاز پرشیاشرکت مهندسی ری نیروشرکت گروه توسعه اقتصادی تدبیرشرکت گروه توسعه انرژی تدبیر.تحریم نفت ایرانتحریم نفت ایران اقدامی است که اول بار از سوی بریتانیا و در پاسخ به ملی شدن صنعت نفت ایران به سال ۱۳۲۹ شمسی صورت گرفت. پس از آن در سال ۲۰۱۲ برخی از کشورهای جهان به رهبری ایالات متحده به منظور جلوگیری یا محدود کردن برنامه هستهای ایران تحریم نفتی جدیدی بر علیه ایران اعمال کردند. کشورهای تحریمکننده هدف خود از این تحریمها را محروم کردن این کشور از درآمدهای نفتی و وادار کردن آن به همکاری با جامعه جهانی برای بر طرف کردن ابهامات دربارهٔ برنامه احتمالی هستهای نظامیش میدانند.[۱] این تحریمها با ابزارهایی مستقیمی، همچون تحریم خرید یا خریداران، و نامستقیمی، همچون تحریم بیمهای کشتیهای نفتکش یا تحریم بانکی، اعمال و با هدف انصراف خریداران نفت این کشور و رو کردن آنها به دیگر عرضهکنندگان این کالا انجام میشوند.در پی این تحریمها و کم شدن خرید نفت از ایران به دلیل تلاش کشورهای خریدار برای جایگزین کردن نفت این کشور با نفت دیگر تولیدکنندهها، صادرات نفت ایران در ماه مارس ۲۰۱۲ به زیر ۲ میلیون بشکه در روز رسید.[۲] این در حالی است که سازمان بینالمللی انرژی پیشبینی کردهاست که تا اواسط سال ۲۰۱۲ میلادی، صادرات نفت ایران ۴۰ درصد کاهش میابد.[۳] این تحلیل با پیشبینیهای دیگر شرکتهای انرژی مبنی بر کاهش ۱ میلیون بشکهای تولید نفت ایران تا ماه ژوئن ۲۰۱۲، مطابقت میکند.[۴]تحریمها بر پایه کشورآمریکا شمالیایالات متحده آمریکانخستین تحریم آمریکا علیه ایران پس از واقعه گروگانگیری دیپلماتهای آمریکایی در تهران در سال ۱۹۷۹ میلادی (۱۳۵۷ هu200d.خ) انجام گرفت. بهدنبال جریان گروگانگیری در سفارت آمریکا، آمریکا متقابلاً ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای دولت ایران را مصادره کرد. پس از آزادی گروگانها توسط دولت ایران، این مصادره پایان نیافت و داراییهای ایران تا به امروز ضبط است. در پی مذاکرات هستهای آمریکا با ایران، رئیسجمهور وقت آمریکا، باراک اوباما، اعلام کرد که ایالات متحده قصد بازگرداندن این مبلغ را به صورت قسطی به ایران دارد.[۳۹]در جریان جنگ ایران و عراق، آمریکا تحریمات فروش اسلحه علیه ایران وضع نمود. پیش از آغاز جنگ، دولت موقت ایران قرارداد خرید هواپیماهای اف-۱۶ از آمریکا را یک جانبه لغو کرده بود.[۴۰]در سال ۱۹۸۷ (۱۳۶۶ هu200d.خ) بهدنبال اتهام «حمایت از تروریسم» آمریکا علیه ایران، رونالد ریگان تحریمات کامل تری علیه ایران وضع نمود.[۴۱]در سال ۱۹۹۵ میلادی (۱۳۷۴ هu200d.خ)، واشینگتن نخست بدستور بیل کلینتون تحریمات کامل اقتصادی علیه ایران وضع نمود،[۴۲] و سپس کنگره مجلس آمریکا با گذاشتن قانون ایلسا (Iran and Libya Sanctions Act of 1996) هر شرکتی را که با ایران به میزان بیش از ۲۰ میلیون دلار تجارت داشت را نیز تهدید به اعمال تحریم کرد.در سال ۲۰۰۲ (۱۳۸۱ هu200d.خ)، سازمان IEEE تحریم علمی علیه ایران وضع نمود.در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵ هu200d.خ) یک دادگاه فدرال آمریکا دستور استرداد یکی از بزرگترین کلکسیونهای باستانشناختی تخت جمشید متعلق به ایران را به نفع صدمه دیدگان ناشی از عملیات انتحاری در اسراییل را صادر نمود.[۴۳]بازداشت، زندانی کردن و اخراج حداقل ۱۰ فارغالتحصیل دانشگاه صنعتی شریف به آمریکا جهت شرکت در «گردهمایی فارغالتحصیلان دانشگاه شریف» در کالیفرنیا در سال ۲۰۰۶ میلادی.[۴۴][۴۵][۴۶][۴۷][۴۸]در سال ۲۰۰۷ (۱۳۸۶ هu200d.خ)، شرکتهای مایکروسافت و یاهو ایران را از لیست کشورهایی که خدمات وب دریافت میکنند، خارج نمودند.[۴۹]پس از اعلام «اتهام» آمریکا[۵۰] مبنی بر اینکه بانک ملت، بانک ملی، و بانک صادرات ایران حامی مالی نهادهای تروریستی هستند، بانک جهانی از دادن خدمات به این بانکهای ایرانی خودداری کرد.[۵۱]چهارشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۸ پومپئو وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد شرکتهای حمل و نقل خدری جهاندریا و راه ابریشم دریایی مستقر در مسقط عمان و دو شناور گناوه ۱ و گناوه ۲ را به اتهام ارتباط با سپاه پاسداران و انتقال سلاحهای کشتار جمعی مرتبط با ایران در لیست تحریم قرار دادهاست.[۵۲][۵۳][۵۴]روز دوشنبه ۸ ژوئن ۲۰۲۰ وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا تحریمهای جدیدی علیه جمهوری اسلامی ایران وضع کرد و ۱۲۵ کشتی و نفتکش مرتبط با ایران را در فهرست تحریمها قرار داد.[۵۵]اسامی نهادهایی که در روز پنجشنبه، ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷ (۱۳۸۶ هu200d.خ) از طرف وزارت خزانه دار ی آمریکا مورد تحریم قرار گرفتند به شرح زیر است:[۵۶]بانک صادرات ایران (همه شعب خارج از کشور این بانک به همراه شعبه مرکزی آن)سپاه پاسداران انقلاب اسلامینیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامیوزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایرانبانک ملی (همه شعب خارج از کشور این بانک به همراه شعبه مرکزی آن)بانک کارگشایی (تهران – خیابان مولوی – میدان محمدیه – پلاک ۵۸۷)بانک ملی ایران ZAO (مسکو – روسیه)بانک ملی – مسئولیت محدود (لندن – بریتانیا)بانک آریان (پروژه معاملاتی مشترک میان بانکهای صادرات و ملی – کابل – افغانستان)بانک ملت (همه شعب خارج از کشور این بانک به همراه شعبه مرکزی آن)MELLAT BANK SB CJSC (ایروان – ارمنستان)بانک بینالمللی پرشیا – مسئولیت محدود (بریتانیا)نهادهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی:قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا – (تهران)منطقه نظامی پارچین – (تهران)شرکت نفت شرق کیش (تهران و دبی)قرارگاه سازندگی کربلا (تهران)شرکت مهندسی سپاسد (تهران)قرب نوح (تهران)شرکت عمران ساحل (تهران)شرکت مهندسین مشاور ساحل (تهران)مؤسسه حرا (تهران)قرارگاه سازندگی قائم (تهران)شخصیتهای وابسته به سازمان صنایع هوافضا (زیر مجموعه وزارت دفاع)مرتضی بهمینباراحمد وحید دستجردیرضاقلی اسماعیلیشخصیتهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامیمرتضی رضاییمحمد حجازیجلال سیدیعلی اکبر احمدیانحسین سالمیقاسم سلیمانی۴ تیر ۱۳۸۷ گروه صنعتی دیگر در ایران مشمول تحریمهای آمریکا شدند:مجموعه صنایع شهید ستاری، هفت تیر، گروه صنایع مهمات و متالورژی و صنایع شیمی پارچین.[۵۷]۹ خرداد ۱۳۹۷ - وزارت دارایی آمریکا شش فرد و سه نهاد ایرانی را به دلیل نقش داشتن در «نقض جدی حقوق بشر» به فهرست تحریمها اضافه کرد:[۵۸]زندان اوینشرکت هانیستا (تولیدکننده اپلیکیشن موبایل موبوگرام)انصار حزباللهحسین الله کرم (از رهبران انصار حزبالله)عبدالحمید محتشم (از رهبران انصار حزبالله)حمید استاد (از رهبران انصار حزبالله)عبدالصمد خرمآبادی (دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه و معاون قضایی دادستان کل کشور در امور فضای مجازی)ابوالحسن فیر